Derinin işlevi ve yapısı

Anasayfa - Tazelenme Üniversitesi - Derinin işlevi ve yapısı

Deri nedir? Ne işe yarar?

  • Derimiz dış dünya ile bağlantımızı sağlayan önemli organımızdır.
  • Deri en büyük organımızdır. 4 kg ağırlık ve 2 metrekare yüzeye sahiptir.
  • Isımızı ayarlar, bizi aşırı sıcak ve soğuktan korur.
  • Sıvı ve elektrolit dengemizi belirler (yanık hastaları, yüksek ateş).
  • Mikroplardan korur (mikrobiata).
  • Böceklerden ve tehlikeli küçük hayvanlardan korur.

Derimiz başka ne işe yarar?

  • Deri eklerini oluşturur; kıllar güneşten korur, tırnaklar kavramayı kolaylaştırır.
  • Birçok iç organ hastalığını haber verebilir (hiperlipidemi, kanser, frengi).
  • D vitamini sentezinde yeri vardır; ancak bu önemli vitamini ağızdan da alabiliriz.
  • Bir insan veya hayvanla iletişim kurmada yeri vardır (bebek uyutma, okşama).
  • Kişilik özelliklerimizi yansıtmada yeri vardır (tatuaj, saç biçimi, iz).

Derimiz kaç tabakadan oluşur?

  • Epidermis
  • Dermis
  • Ciltaltı yağ dokusu

Derimiz 3 tabakadan oluşur:

  • Epidermis: Alttaki hücreler bölünüp en üste doğru çıkar.
  • Dermis: Damarlar, sinirler, fibroblastlar (kollajen, elastin), bezler bulunur.
  • Ciltaltı yağ dokusu (pannikulus): Isı izolasyonu sağlar.

Epidermisteki hücreler

  • Keratinositler
  • Langerhans hücreleri
  • Melanositler
  • Merkel hücresi

Epidermisteki hücreler - Keratinositler

Epidermisteki hücrelerin çoğunluğu keratinositlerdir (keratin üreten, depolayan).
Alttaki dermisle temas halindeki ‘stratum basale’ en alt hücre sırasıdır.
Bu hücreler bölündükçe bir üstteki ‘stratum spinosum’ oluşur.
Hücreler yukarı çıktıkça, yani damardan uzaklaştıkça, canlılığını kaybeder, düzleşir.
Bu düzleşmeye başlamış hücrelerden ‘stratum granülosum’ oluşur.
En üstte, yani en dışta, ölü deri tabakası, yani ‘stratum korneum’ oluşmuştur.

Epidermisteki hücreler – Langerhans hücresi

Epidermiste Langerhans hücreleri de bulunur (stratum spinosum’da).
Langerhans hücreleri savunma sistemimizin parçasıdır, bakterileri fagosite eder.
Langerhans hücreleri temas allerjisi gelişiminde rol alır.

Epidermisteki hücreler – Melanosit

Epidermiste melanositler de bulunur (bazal tabakada).
Melanositler deriye rengini veren melanini oluşturur.
Bronzlaşma melanin sentezinde artıştır. Deri bunu ultraviyoleden korunmak ve daha fazla DNA hasarı görüp kansere yakalanmamak için yapar.
Melanom melanositlerin kanserleşmesidir.
Melanom en tehlikeli kanser türlerindendir.
Melanom 90 kişide bir görülür.
Melanomun en önemli nedeni ultraviyoledir.
Ala hastalığı (vitiligo) melanosit kaybındandır.

Epidermisteki hücreler – Merkel hücresi

Merkel hücresi epidermisin bazı bölgelerdeki bulunur (bazal tabakada).
Sinir sistemine aittir.
Sinirlerin sonlandığı noktadadır.
Dokunma duyusunun iletilmesinde rol alır.

Epidermisin yapısı

Epidermis göz kapağında en incedir (<0,1 mm).
Palmoplantar bölgede epidermis en kalındır (1,5 mm).
Derinin yaşlanma süreciyle incelir. Bunda 90% pay ultraviyolededir.

Dermisin yapısı

Dermiste kan ve lenf damarları bulunur.
Dermiste sinirler bulunur.
Dermiste fibroblastlar bulunur.
Fibroblastlar kollajen ve elastin denen 2 önemli bağ doku proteinini üretir.
Kollajen derinin sıkılığını sağlar.
Yaşla kollajendeki azalma deride sarkmaya yol açar.
Kıl folikülü, yağ bezi ve erektör pili kası bağlantılıdır.
Dermiste ter bezi de bulunur.

Dermisin üstte epidermisle bağlantıda olan kısmına papiller dermis denir.
Papiller tabaka girintili çıkıntılı biçimde epidermisle temas eder.
Dermisin alttaki, daha sıkı ve büyük bölümü ise retiküler dermistir.

Ciltaltı yağ dokusunun yapısı

  • Yag hücrelerinden oluşan bölümlerin arasında septa’lar vardır.
  • Bu ciltaltı yağ dokusu izolasyon ve enerji deposu işlevleri görür.

Teşekkür ederim..

Uzm. Dr. Ali BACANLI

Son Yazılarım