Sık görülen deri kanserleri

Anasayfa - Tazelenme Üniversitesi - Sık görülen deri kanserleri

Deri kanserleri

  • En sık görülen kanser türlerinden biridir.
  • Genel olarak erişkinlerde görülür.
  • Önlem alarak büyük ölçüde engellenilebilecek kanserlerdir.

Sık görülen deri kanserleri

  • Bazal hücreli karsinom
  • Yassı hücreli karsinom
  • Melanom

Bazal hücreli karsinom

  • En sık görülen, her yıl yüzbinlerce kişide gelişen, deri kanseri türüdür.
  • Epidermisin en alt sırasında yer alan bazal hücrelerden köken alır.
  • Bazal hücreli karsinom neredeyse daima UV nedeniyle gelişir.
  • Çocukluktan beri alınan toplam UV ve güneş yanığı çok önemlidir.
  • Genellikle yüzde görülür.
  • Genellikle 40-50 yaşından sonra ortaya çıkar.

Bazal hücreli karsinom

  • Papül şeklinde başlar. Üzerinde telanjiektaziler fark edilebilir.
  • Gelişerek nodül veya plak halini alır. Sınırı ‘altına iplik sokulmuş’ gibidir.
  • Ortasında zamanla ülser gelişir.

Bazal hücreli karsinom

  • Neredeyse asla metastaz yapmaz; başka bölgelere yayılmaz.
  • Ancak tedavi edilmezse daha derindeki dokuları tahrip eder.

Bazal hücreli karsinomun varyantları

  • Pigmente tip
  • Yüzeyel tip

Pigmente tip bazal hücreli karsinom

  • Klasik bir bazal hücreli karsinomun özelliklerini taşıması yanında pigmente, yani koyu renklidir.

Yüzeyel tip bazal hücreli karsinom

  • Nadir görülür.
  • Genellikle gövdededir.
  • Genellikle birkaç ayrı, eritemli-skuamlı, plak biçimindedir.

Bazal hücreli karsinom

  • Neredeyse daima UV nedenli gelişmesine rağmen;
    Arsenik alımı (kuyu suyu),
    Bazı genetik hastalıklar (Gorlin sendromu, kseroderma pigmentosum),
    Savunma direncini düşüren bazı durumlar (HIV) da tetikleyici olabilmektedir.
  • Açık ten ve göz rengi, güneşe uzun süre maruz kalınması, güneş yanığı geçirilmesi ve deri kanseri gelişmiş akraba risk oluşturur.
  • Deri kanseri gelişmemesi için çocuklar da erişkinler de güneşten korunmalıdır.
  • Tanısı ya deneyimli dermatolog tarafından ya da biyopsi ile konur.
  • Genellikle cerrahi olarak eksize edilir. Uygun durumlarda kriyoterapi (soğutma tedavisi), elektrokoterizasyon (yakma), imikimod krem, vismodegib kapsül ile de tedavi edilebilir.

Yassı hücreli karsinom

  • Keratinositlerin kanseridir.
  • Genellikle 50 yaş üstünde ortaya çıkar.
  • Yüzde sıktır. El üstleri ve kadınlarda bacaklarda da görülür.
  • Mukozalarda da (dudak, ağıziçi, genital, anal mukoza) gelişebilir.
  • Genellikle UV nedenli ortaya çıkar.
  • Sigara da yassı hücreli karsinom nedenlerindendir.
  • X-ışını, gama-ışını, bazı siğiller, arsenik, katran gibi bazı kimyasal maddeler, uzun süreli yoğun ısı da tetikleyici olabilir.
  • Yanık bölgesi gibi skar dokularında, onlarca yıl devam eden nasırlarda da nadiren gelişebilir.
  • Bazı genetik sendromlar ve bağışıklık sisteminin baskılanması da risk oluşturur.
  • Papül şeklinde başlar.
  • Plak veya nodül halini alırken ortasında ülser gelişir.
  • Bazal hücreli karsinomun aksine metastaz yapar.
  • Genellikle önce yakın bir lenf noduna, sonra akciğer veya başka iç organlara yayılım gösterir.
  • Tanısı biyopsi ile konur.
  • Tedavisi esas olarak cerrahi eksizyondur. Bazı durumlarda radyoterapi de uygulanabilir.

Melanom

  • Melanositlerin kanseridir.
  • Esasen 20 yaşından itibaren görülmektedir.
  • Melanom en çok sırt ve bacakta oluşur; ancak kelimenin tam anlamıyla ‘tepeden tırnağa’, tırnak ve ayak altı dahil her bölgede beklenmelidir!
  • Çok kısa sürede metastaz yapabildiği için çok ölümcüldür!
  • Yaklaşık 90 kişide bir görülür!
  • Sıklığı her yıl artmaktadır! Tatil alışkanlıkları, göç, solaryum bunda etkendir.
  • UV en önemli risk faktörüdür. Çocukluktan itibaren alınan UV, güneş yanığı geçirmiş olmak ciddi tehlike meydana getirmektedir.
  • Açık ten rengi, açık göz rengi, kan bağı olan birinde melanom ortaya çıkmış olması riski daha da artırır.
  • 70% normal deriden doğrudan gelişir. 30% riskli benlerden gelişir.
  • Önceden mevcut olan ve yeni çıkan ‘ben’ler (nevüs) ilgili bir dermatolog tarafından düzenli aralıklarla değerlendirilmelidir.
  • Saçlı deri, sırt, kalça, bacaklar, tırnaklar ve ayak altlarında ortaya çıkabilecek melanomlar için daima uyanık olunmalıdır!
  • Doğumsal bir nevüs de risksiz veya çok riskli olabilir. Bu riskli nevüsten melanom çocukken de ileri yaşta da gelişebilir.
  • Sonradan oluşan bir nevüs de risksiz veya çok riskli olabilir.
  • 30 yaşından sonra ortaya çıkan ‘melanositik lezyon’ muhtemelen melanomdur!
  • Asimetri veya belirsiz sınır veya birden fazla renk içerme veya büyüme melanositik lezyonun melanom olma ihtimalini artırır.
  • Melanom tanısı mutlaka biyopsi raporuyla konur.
  • Melanom hücreleri dermise kadar inmişse prognoz kötüleşir. Mesele damarların olduğu hizaya kadar inmeden melanomu saptayıp çıkartmaktır.
  • Melanom tedavisi evreleme sonrası planlanır. Kemoterapi gerekebilir.
  • Bebekler, çocuklar, ergenler ve erişkinler güneşlenmemelidir.
  • Bronzlaşmanın UV nedenli hücre DNA’larımızın parçalanmasının sonrasında kalan deri hücrelerinin kendini koruma çabası olduğu bilinmelidir.
  • Ebeveynler ve öğretmenlerin çocukların sağlığını koruma görevleri vardır.
  • Solaryum cildimiz için son derece zararlıdır.
  • D vitamini için güneşte kalmak kesinlikle gerekli değildir. İnsanlar D vitamini seviyesine baktırıp, 70 değerinin altındaysa, ağızdan, bu konuda bilgili bir hekim kontrolünde, takviye almalıdır.
  • Kendimizin ve sevdiklerimizin benlerini arayıp bulup, 6 ayda bir ilgili bir dermatoloğa inceletmeliyiz.

Teşekkür ederim.

Uzm. Dr. Ali BACANLI

Son Yazılarım